Tổng quan thị trường bảo hiểm năm 2015

Tổng quan thị trường bảo hiểm năm 2015 01/02/2016 11:08:00 21150

Cỡ chữ:A- A+
Tương phản:Giảm Tăng

Tổng quan thị trường bảo hiểm năm 2015

01/02/2016 11:08:00

Năm 2015, cùng với sự khởi sắc của nền kinh tế Việt Nam, thị trường bảo hiểm tiếp tục tăng trưởng tích cực.

Tính đến 31/12/2015, 61 doanh nghiệp bảo hiểm (DNBH) hoạt động tại Việt Nam, trong đó gồm 29 DNBH phi nhân thọ, 1 chi nhánh DNBH phi nhân thọ nước ngoài tại Việt Nam, 17 DNBH nhân thọ, 12 doanh nghiệp môi giới bảo hiểm (DNMGBH) và 2 doanh nghiệp tái bảo hiểm (DNTBH).

Theo số liệu mới cập nhật, tổng doanh thu phí toàn thị trường năm 2015 ước đạt 68.688 tỷ đồng, tăng 23,45% so với năm 2014. Doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ ước đạt 32.038 tỷ đồng, tăng 17,18% so với năm 2014; doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ ước đạt 36.650 tỷ đồng, tăng 29,5% so với năm 2014.

Tổng số tiền thực bồi thường và trả tiền bảo hiểm của các DNBH năm 2015 ước đạt 21.562 tỷ đồng. Trong đó, các DNBH nhân thọ ước đạt 7.983 tỷ đồng, các DNBH phi nhân thọ ước đạt 13.579 tỷ đồng.

Tổng số tiền đầu tư trở lại nền kinh tế của các DNBH năm 2015 ước đạt 150.443 tỷ đồng, tăng 12,5% so với năm 2014. Trong đó, các DNBH nhân thọ đạt khoảng 119.137 tỷ đồng, tăng 14,65% so với cùng kỳ năm 2014; các DNBH phi nhân thọ đạt khoảng 31.306 tỷ đồng, tăng 5% so với năm 2014.

Tổng tài sản toàn thị trường năm 2015 ước đạt 193.158 tỷ đồng (tăng 12,68% so với năm 2014). Trong đó, các DNBH phi nhân thọ có tổng tài sản ước đạt 61.499 tỷ đồng (tăng 11% so với năm 2014), các DNBH nhân thọ có tổng tài sản ước đạt 131.659 tỷ đồng (tăng 13,48% so với năm 2014).

Tổng nguồn vốn chủ sở hữu toàn thị trường năm 2015 ước đạt 44.849 tỷ đồng (tăng 7,33% so với năm 2014). Các DNBH phi nhân thọ có tổng vốn chủ sở hữu ước đạt 21.533 tỷ đồng, tăng 17,03% so với năm 2014, các DNBH nhân thọ có tổng vốn chủ sở hữu ước đạt 23.316 tỷ đồng, giảm 0,3% so với năm 2014.

Tổng dự phòng nghiệp vụ của các DNBH năm 2015 ước đạt 118.338 tỷ đồng, tăng 23,79% so với năm 2014. Trong đó, dự phòng nghiệp vụ các DNBH nhân thọ năm 2015 ước đạt 100.260 tỷ đồng, tăng 21,85% so với năm 2014, các DNBH phi nhân thọ ước đạt 18.078 tỷ đồng, tăng 35,8% so với năm 2014.

Tổng số phí bảo hiểm thu xếp qua môi giới năm 2015 ước đạt 7.733 tỷ đồng, tăng 18,5%. Tổng doanh thu hoa hồng môi giới bảo hiểm năm 2015 ước đạt 569 tỷ đồng, tăng 16% so với thực hiện năm 2014.

Bảo hiểm phi nhân thọ

Năm 2015, tổng doanh thu phí bảo hiểm gốc của thị trường phi nhân thọ ước đạt 32.038 tỷ đồng, tăng 17,18% so với cùng kỳ năm 2014. Dẫn đầu thị trường về doanh thu phí gốc là PVI với doanh thu đạt 6.675 tỷ đồng, tăng 16,66% so với cùng kỳ năm 2014, chiếm 20,84% thị phần. Tiếp đến là Bảo Việt với doanh thu ước đạt 5.934 tỷ đồng, tăng 4,97% so với năm 2014, chiếm 18,52% thị phần, Bảo Minh đứng thứ ba với doanh thu ước đạt 2.845 tỷ đồng, tăng 9,46% so với năm 2014, chiếm 8,88% thị phần, PTI đứng thứ tư với doanh thu ước đạt 2.432 tỷ đồng, tăng 41,5% so với năm 2014, chiếm 7,59% thị phần, PJICO đứng thứ năm với doanh thu ước đạt 2.231 tỷ đồng, tăng 5,07% so với năm 2014, chiếm 6,96% thị phần.

Ngoài các DNBH dẫn đầu thị trường nêu trên, một số DNBH có tỷ lệ tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm gốc trên 50% so với cùng kỳ năm 2014 như SGI (21,6 tỷ đồng, tăng 700,52%), VASS (1.286 tỷ đồng, tăng 177,98%), ACE (173 tỷ đồng, tăng 104,99%), Phú Hưng (52 tỷ đồng, tăng 80,02%), VBI (488 tỷ đồng, tăng 76,83%).

Một số DNBH khác có doanh thu phí bảo hiểm gốc giảm so với cùng kỳ năm 2014 là AAA (267 tỷ đồng, giảm 35%), VNI (308 tỷ đồng, giảm 19%), GIC (556 tỷ đồng, giảm 5,5%), Liberty (519 tỷ đồng, giảm 0,05%).

Xét theo nghiệp vụ, bảo hiểm xe cơ giới chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng doanh thu (9.637 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 30,08%), tiếp theo là bảo hiểm sức khỏe (7.643 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 23,85%), bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại (5.915 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 18,46%), bảo hiểm cháy nổ (2.856 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 8,91%), bảo hiểm hàng hóa vận chuyển (2.320 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 7,24%).

Bồi thường

Số tiền thực bồi thường bảo hiểm gốc của bảo hiểm phi nhân thọ năm 2015 ước khoảng 13.579 tỷ đồng, tỷ lệ thực bồi thường bảo hiểm gốc là 42,38%; cao hơn tỷ lệ thực bồi thường bảo hiểm gốc cùng kỳ năm 2014 (39,37%).

18/30 DNBH và chi nhánh DNBH nước ngoài có tỷ lệ thực bồi thường bảo hiểm gốc thấp hơn tỷ lệ bồi thường của toàn thị trường. 12 DNBH còn lại có tỷ lệ thực bồi thường bảo hiểm gốc cao hơn tỷ lệ bồi thường của toàn thị trường, trong đó có 7 DNBH có tỷ lệ bồi thường trên 50% là Fubon (133,09%), Cathay (119,56%), UIC (85,28%), Phú Hưng (82,62%), MSIG (82,52%), BVTM (70,53%), Liberty (57,89%)

Năng lực tài chính

- Tổng tài sản của các DNBH phi nhân thọ ước đạt 61.499 tỷ đồng (tăng 11% so với năm 2014, mức tăng trưởng bình quân 16,2%/năm giai đoạn 2011-2015).

- Tổng đầu tư trở lại nền kinh tế của các DNBH phi nhân thọ ước đạt 31.306 tỷ đồng (tăng 5% so với năm 2014, mức tăng trưởng bình quân 7,9%/năm giai đoạn 2011-2015).

- Tổng dự phòng nghiệp vụ ước đạt 18.078 tỷ đồng (tăng 35,8% so với năm 2014, cao hơn mức tăng trưởng bình quân 12,8%/năm giai đoạn 2011-2015).

- Tổng vốn chủ sở hữu ước đạt 21.533 tỷ đồng (tăng 17,03% so với năm 2014, cao hơn mức tăng trưởng bình quân 7,6%/năm giai đoạn 2011-2015);

Bảo hiểm nhân thọ

Trong năm 2015, thị trường bảo hiểm nhân thọ tiếp tục phát triển nhanh và bền vững với tổng doanh thu phí bảo hiểm tăng trưởng khoảng 29,5% so với năm 2014, doanh thu khai thác mới tăng trưởng khoảng 39,7% so với cùng kỳ năm 2014. Đây là tốc độ tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm cao nhất trong 5 năm trở lại đây của thị trường bảo hiểm nhân thọ. Kết quả cụ thể như sau:

Khai thác mới

- Về số lượng hợp đồng bảo hiểm khai thác mới: số lượng hợp đồng khai thác mới (hợp đồng bảo hiểm chính) ước đạt 1.298.776 hợp đồng, tăng 24,2% so với cùng kỳ 2014. Trong đó, số lượng hợp đồng khai thác mới của sản phẩm bảo hiểm hỗn hợp chiếm tỷ trọng lớn nhất (ước khoảng 41,8%, so với năm 2014 là 40,9%), tiếp theo là sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư (ước khoảng 34,4% so với năm 2014 là 32,7%) và bảo hiểm tử kỳ (ước khoảng 22,6% so với năm 2014 là 24,9%), số lượng hợp đồng khai thác mới của sản phẩm bảo hiểm trả tiền định kỳ và sản phẩm bảo hiểm trọn đời chiếm tỷ trọng không đáng kể 0,4% (trong đó Bảo Việt Nhân thọ triển khai nghiệp vụ bảo hiểm trả tiền định kỳ, Prudential triển khai sản phẩm bảo hiểm trọn đời).

Các doanh nghiệp tập trung khai thác sản phẩm bảo hiểm hỗn hợp có Prudential, Manulife, Daiichi, Cathay, Fubon, Aviva, Generali. Các doanh nghiệp có tỷ trọng sản phẩm bảo hiểm liên kết chung lớn trong tổng số lượng hợp đồng khai thác mới là BVNT, ACE, AIA, Hanwha, PVI Sunlife, BIDV Metlife. Một số doanh nghiệp sử dụng kênh phân phối bưu điện và ngân hàng như Prévoir, VCLI có số lượng hợp đồng bảo hiểm tử kỳ khai thác mới chiếm đa số.

Tính đến hết năm 2015, toàn thị trường có 6 DNBH nhân thọ đã triển khai nghiệp vụ bảo hiểm hưu trí là Manulife, AIA, Daiichi, PVI Sun Life, Bảo Việt Nhân thọ và Prudential. Kết quả khai thác trong năm 2015 ước đạt 9.189 hợp đồng, chiếm tỷ trọng 0,7% tổng số hợp đồng khai thác mới.

- Về doanh thu phí khai thác mới: Năm 2015, doanh thu phí khai thác mới ước đạt 12.492 tỷ đồng, tăng 39,7% so với cùng kỳ năm 2014. Trong đó, nghiệp vụ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu phí khai thác mới là bảo hiểm liên kết đầu tư, tương ứng với tổng doanh thu phí khai thác mới 5.604 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng 49%) và bảo hiểm hỗn hợp, tương ứng với tổng doanh thu phí khai thác mới 5.216 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng 45,6%), riêng đối với nghiệp vụ bảo hiểm hưu trí, tính đến hết năm 2015, tổng doanh thu phí khai thác mới ước đạt 200 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng 1,75%).

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 15 trên tổng số 17 DNBH nhân thọ triển khai nghiệp vụ bảo hiểm liên kết chung; 03 DNBH nhân thọ triển khai sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị là Manulife, Prudential và Dai-ichi.

- Chất lượng hợp đồng khai thác mới: Phí bảo hiểm bình quân hợp đồng khai thác mới ước đạt 9,62 triệu/hợp đồng, tăng 12,42% so với cùng kỳ năm 2014. Phí bảo hiểm bình quân của một hợp đồng bảo hiểm hỗn hợp là 9,60 triệu/ hợp đồng, một hợp đồng liên kết đầu tư là 12,53 triệu/hợp đồng, hợp đồng tử kỳ là 1,18 triệu/hợp đồng.

Các doanh nghiệp có phí bảo hiểm bình quân khai thác mới cao gồm PVI Sun Life (ước khoảng 37,81 triệu/hợp đồng), Generali (ước khoảng 21,83 triệu/hợp đồng), Aviva (ước khoảng 18,55 triệu/hợp đồng), Daiichi (ước khoảng 13,71 triệu/hợp đồng), AIA (ước khoảng 13,19 triệu/hợp đồng), ACE (ước khoảng 12,33 triệu/hợp đồng), Prudential (ước khoảng 11,40 triệu/hợp đồng), Manulife (ước khoảng 11,30 triệu/hợp đồng).

- Về thị phần doanh thu khai thác mới: Nhóm dẫn đầu thị phần doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới bao gồm: Prudential (ước đạt 20,81%), Bảo Việt Nhân thọ (ước đạt 19,61%), tiếp đến là: Manulife (ước đạt 13,38%), AIA (ước đạt 11,53%), Dai-ichi (ước đạt 9,97%), PVI Sunlife (ước đạt 5,76%), ACE (ước đạt 4,58%), Generali (ước đạt 4,31%), Hanwha (ước đạt 2,79%), Prevoir (ước đạt 2,35%) và Aviva (ước đạt 1,97%). Các doanh nghiệp chiếm thị phần nhỏ như: BIDV Metlife (ước đạt 1,37%), Cathay (ước đạt 0,70%), VCLI (ước đạt 0,46%), Fubon (ước đạt 0,27%), GE và Phú Hưng (ước đạt 0,08 và 0,06%).

Hợp đồng có hiệu lực

- Tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ ước đạt 36.650 tỷ đồng (tăng 29,5% so với năm 2014), trong đó tỷ trọng doanh thu phí bảo hiểm hỗn hợp vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất với khoảng 53,4%, tiếp đến là bảo hiểm liên kết đầu tư với 36,2%, bảo hiểm tử kỳ 1,4%, các nghiệp vụ còn lại chiếm tỷ trọng không đáng kể.

- Số lượng hợp đồng có hiệu lực (theo hợp đồng chính) ước đạt 5.728.339 hợp đồng, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, sản phẩm bảo hiểm hỗn hợp chiếm tỷ trọng đa số (62,8%), tiếp đến là sản phẩm liên kết đầu tư (26,6%), sản phẩm tử kỳ (9%), các sản phẩm còn lại chiếm 1,6%. Các doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao về số lượng hợp đồng có hiệu lực bao gồm BIDV Metlife, Generali, Aviva, PVI Sunlife, VCLI, Hanwha, Fubon.

- Về thị phần doanh thu phí: Thị phần tổng doanh thu phí bảo hiểm nhìn chung không có sự thay đổi đáng kể so với cùng kỳ năm 2014. Thứ tự cụ thể như sau: Prudential 29,9%, Bảo Việt Nhân thọ 25,7%, Manulife 12,1%, AIA 9,2%, Dai-ichi 9,1%, ACE 4,4%, PVI Sunlife 2,3%, Hanwha Life 2%, Generali 1,8%, Prevoir 1,4%, các doanh nghiệp còn lại chiếm thị phần nhỏ không đáng kể.

Về tình hình tài chính

Trong năm 2015, tất cả các DNBH nhân thọ đều có tình hình tài chính lành mạnh, đáp ứng yêu cầu về khả năng thanh toán theo quy định của pháp luật. Tất cả các DNBH nhân thọ đều xếp nhóm 1 theo tiêu chí đánh giá, xếp loại của Thông tư số 195/2014/TT-BTC.

Tổng tài sản

Tổng tài sản của các DNBH nhân thọ năm 2015 ước đạt 131.659 tỷ đồng tăng 13,48% so với cùng kỳ năm 2014. Biên khả năng thanh toán của các DNBH nhân thọ đều cao hơn nhiều so với biên KNTT tối thiểu theo quy định của pháp luật. Không kể đến các doanh nghiệp mới thành lập, các doanh nghiệp có thời gian hoạt động trên 6 năm đều có lãi và tăng vốn chủ sở hữu nhờ lợi nhuận để lại.

Trong năm 2015, có 7 doanh nghiệp tăng vốn điều lệ là Generali (tăng 265 tỷ đồng), PVI (tăng 100 tỷ đồng), AIA (tăng 20 tỷ đồng), ACE Life (tăng 109 tỷ đồng), Fubon (tăng 600 tỷ đồng), GE (tăng 50 tỷ đồng), Manulife (tăng 175 tỷ đồng).

Hoạt động đầu tư

Tổng số tiền đầu tư năm 2015 đạt khoảng 119.137 tỷ đồng, tăng 14,65% so với cùng kỳ năm 2014. Doanh thu từ hoạt động đầu tư ước đạt 11.715 tỷ đồng, tăng 22,19% so cùng kỳ năm 2014. Cơ cấu đầu tư của các DNBH nhân thọ mang tính an toàn với khoảng 72,2% đầu tư vào trái phiếu chính phủ và 16,3% đầu tư vào tiền gửi ngân hàng. Các hạng mục đầu tư rủi ro cao như cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp không có bảo lãnh, góp vốn vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ, khoảng 5,2% tổng tài sản đầu tư.

Về dự phòng nghiệp vụ:

Tổng dự phòng nghiệp vụ năm 2015 ước đạt 100.260 tỷ đồng, tăng 21,85% so với năm 2014, chiếm khoảng 76% tổng tài sản của thị trường. Tất cả các doanh nghiệp đều thực hiện trích lập dự phòng nghiệp vụ bằng hoặc cao hơn so với quy định của pháp luật.

Môi giới bảo hiểm

Tính đến thời điểm 31/12/2015, toàn thị trường có 12 doanh nghiệp môi giới bảo hiểm được Bộ Tài chính cấp phép thành lập và hoạt động, trong đó có 01 doanh nghiệp đã dừng hoạt động và đang hoàn tất thủ tục giải thể (Công ty CP môi giới bảo hiểm Đại Việt). Trong số 11 doanh nghiệp đang hoạt động thì có 6 doanh nghiệp trong nước theo hình thức công ty cổ phần và 5 doanh nghiệp đầu tư nước ngoài theo hình thức công ty TNHH.

Kết quả hoạt động của lĩnh vực môi giới bảo hiểm năm 2015 như sau:

Kết quả hoạt động nghiệp vụ môi giới bảo hiểm:

- Tổng phí bảo hiểm thu xếp qua môi giới bảo hiểm năm 2015 ước đạt 7.733 tỷ đồng (tăng 18,5% so với năm 2014), trong đó môi giới bảo hiểm gốc ước đạt 3.980 tỷ đồng (tăng 20,8% so với năm 2014), môi giới tái bảo hiểm ước đạt 3.753 tỷ đồng (tăng 16,2% so với năm 2014). Tỷ lệ phí bảo hiểm gốc thu xếp qua môi giới so với doanh thu phí bảo hiểm gốc lĩnh vực phi nhân thọ đạt 12,8% (tỷ lệ năm 2014 là 12,1%).

- Hoa hồng môi giới bảo hiểm năm 2015 ước đạt 569 tỷ đồng (tăng 16,0% so với năm 2014), trong đó hoa hồng môi giới bảo hiểm gốc ước đạt 473 tỷ đồng (tăng 20,5% so với năm 2014), hoa hồng môi giới tái bảo hiểm ước đạt 96 tỷ đồng (giảm 1,9% so với năm 2014).

- Tỷ lệ hoa hồng môi giới bảo hiểm trên phí bảo hiểm thu xếp bình quân là 7,4%, trong đó tỷ lệ hoa hồng môi giới bảo hiểm gốc là 11,9%, tỷ lệ hoa hồng môi giới tái bảo hiểm là 2,6%.

Kết quả kinh doanh và tình hình tài chính:

- Tổng doanh thu của các doanh nghiệp môi giới bảo hiểm (bao gồm doanh thu từ hoa hồng môi giới bảo hiểm, hoạt động tài chính và thu nhập khác) năm 2015 ước đạt 590 tỷ đồng (tăng 14,3% so với năm 2014).

- Lợi nhuận trước thuế đạt 102 tỷ đồng (tăng 118,4% so với năm 2014).

- Tổng tài sản của các doanh nghiệp môi giới bảo hiểm tại thời điểm 31/12/2015 ước đạt 711 tỷ đồng (tăng 15,5% so cùng thời điểm năm 2014).

- Tổng nguồn vốn chủ sở hữu ước đạt 250 tỷ đồng (tăng 46,2% so với cùng kỳ năm 2014).

- Tổng vốn điều lệ toàn thị trường ước đạt 175 tỷ đồng (tăng 5,2% so với năm 2014).